PRZEBUDZENIE CENTRUM MIASTA

Aby ożywić Białystok niezbędne są przede wszystkim zmiany w obecnym funkcjonowaniu jego centrum.

Miasto nie ma w centrum "serca miasta" - tzn. takiego miejsca gdzie jest rynek otoczony zabytkowymi kamieniczkami, tętniący życiem i zdarzeniami nawet po zamknięciu licznych tu banków i instytucji. Wieczorem i w dni świąteczne, życie mieszkańców koncentruje się w byle jakich wielkich osiedlach pełniących przede wszystkim funkcje sypialni.

Program "Przebudzenie Centrum" zakłada wprowadzenie na Rynku Kościuszki i Lipowej pasażu dla pieszych. Spowoduje to zmianę funkcji budynków w tym rejonie, bo trudno poza kosmetycznym retuszem zmienić ich architekturę. Powstaną nowe sklepy, kawiarnie rozwiną się istniejące.

Kluczową sprawą dla ożywienia Rynku Kościuszki jest również przeznaczenie Ratusza na siedzibę instytucji obywatelskich, miejsca spotkań środowisk twórczych i inteligencji jak to miało miejsce w dawnym EMPIKU. Byłoby to również miejsce działalności artystycznej i kulturalnej młodzieży, studentów, miejsce recitali i odczytów. Po takiej zmianie ożyje Ratusz i jego otoczenie , a z nim cały Rynek Kościuszki.

Aby Centrum Białegostoku rzeczywiście odżyło musi być spełniony jeszcze jeden konieczny warunek. Szacowna i zasłużona dla regionu Akademia Medyczna powinna opuścić Pałac Branickich i przeprowadzić się do nowoczesnych budynków dydaktycznych, które są jej niezbędnie potrzebne. Z jednej strony środki jakie pochłania remont Pałacu uniemożliwiają rozwój uczelni, z drugiej względy społeczne i korzyści z przeznaczenia pałacu dla potrzeb kulturalnych i społecznych całego województwa muszą przeważyć ewentualne wątpliwości i opór środowisk medycznych.

Pałac Branickich - czynny nawet w sobotę i niedzielę, siedziba muzeum i regionalny ośrodek życia kulturalnego i społecznego, wreszcie zacząłby służyć całemu społeczeństwu Podlasia. Jednocześnie byłby ukoronowaniem pasażu pieszego - od Kościoła Św. Rocha, Lipową, Rynkiem Kościuszki, aż na dziedziniec Pałacu pełen imprez i życia. Wówczas można byłoby w końcu powiedzieć, że Centrum Białegostoku to bijące serce 300.000 tysięcznego miasta.

Konieczne są zatem profesjonalne i długofalowe działania z determinacją zmierzające do sformułowania i przeprowadzenia programu rewitalizacji tej części miasta, w rozumieniu kompleksowych, skoordynowanych przekształceń przestrzennych, funkcjonalnych, społecznych i gospodarczych.

Programy rewitalizacji są programami co najmniej kilkunastoletnimi, interdyscyplinarnymi, angażującymi pracowników samorządu,jednostek komunalnych, właścicieli nieruchomości oraz społeczność lokalną. Programy rewitalizacji wspierane są ze środków publicznych, samorządy mogą się również starać o różne środki pomocowe na ten cel. Wszystkie te działania muszą być oparte na perfekcyjnie opracowanym programie, wdł. następującego planu działań:

I. Faza przygotowawcza

Cel: Pobudzenie aktywności społecznej, zdefiniowanie założeń i celów rewitalizacji, zorganizowanie zespołów roboczych.
Program działań (np. dotyczący Centrum Białegostoku):
1. Rozpowszechnienie idei rewitalizacji wśród mieszkańców poprzez:
- spotkania publiczne z mieszkańcami
- spotkania z przedstawicielami samorządu
- konsultacje z poszczególnymi grupami interesu
- zainicjowanie dyskusji w mediach
- organizacja badań ankietowych wśród mieszkańców , właścicieli nieruchomości, użytkowników lokali użytkowych itp.
2.Powołanie zespołu wykonawczo-koordynującego ds. rewitalizacji
- analiza uwarunkowań historycznych
- wstępna analiza stanu aktualnego w zakresie - infrastruktury technicznej,stanu własności obiektów, czynników społeczno-ekonomicznych
3. Opracowanie wstępnej koncecji rewitalizacji

II. Faza - Analiza szans i ograniczeń


1. Określenie ograniczeń blokujących rewitalizowany obszar, oraz możliwości rozwoju w sferze:
- fizycznej
- społecznej
- ekonomicznej
- organizacyjnej;
2. Opracowanie założeń do strategii rewitalizacji.

III. Faza - Ustalenie strategii realizacji programu rewitalizacji


Przedstawienie sposobu realizacji poszczególnych etapów strategii i rozwoju działań oraz inicjatyw krótko i średnioterminowych w przedziale czasu np. 5 lat:
1. Projekty z dominującym udziałem instytucji publicznych;
2.Programy krótkoterminowe do 2 lat;
3.Projekty na małą skalę;
4.Programy mieszkaniowo-użytkowe, programy związane z rozwojem gospodarczym.

IV. Faza - Opracowanie programu rewitalizacji oraz planu operacyjnego.


1. Ustalenie priorytetów programu rewitalizacji
2. Opracowanie budżetu
3. Umowy o realizację przedsięwzięć rewitalizacyjnych

V. Faza - Realizacja


Nasze programy każdorazowo będą wymagały podobnych działań, na które jak widać trzeba czasu, pieniędzy, a przede wszystkim zangażowania się w ich realizację władz lokalnych i mieszkańców.

Zachęcam również do przeczytania mojego artykułu na ten temat, który ukazał się w Kurierze Porannym 06.05.2005 r. >>>

Wojciech Hołownia